|
|
Diety
i porady medyczne dla osób uzależninych
|
|
|
|
DIETA W CHOROBACH
WĄTROBY
|
NAZWA PRODUKTU |
PRODUKTY
DOZWOLONE |
PRODUKTY
ZABRONIONE |
|
PIECZYWO
MĄKA |
jasne, czerstwe,
pszenne pszenna, pytlowa, ziemniaczana kukurydziana, owsiana |
razowe,
świeże, żytnie razowa, żytnia
|
|
MAKARON
KASZE |
makaron
“nitki" manna, pszenna, kukurydziana, krakowska, płatki
owsiane, ryż, jęczmienna, tapioka |
grube
makarony jaglana, gryczana, gruba |
|
MLEKO |
w większych ilościach
mleko zbierane świeże lub mleko odtłuszczone w proszku, młody
kefir i kwaśne mleko lekko podgrzane |
mleko
tłuste i zbyt kwaśne przetwory mleka
|
|
SERY |
chude twarogowe |
dojrzewające,
tłuste, topione, kwaśne |
|
JAJA |
białka i
ewentualnie w niewielkich ilościach żółtka |
żółtko |
|
MIĘSO |
chude gatunki mięsa
i podrobów: cielęcina, wołowina, konina, kura, kurcze, gołąb,
królik, ozorki, płucka, serca, móżdżek, ewentualnie wątroba,
flaczki cielęce |
tłuste
gatunki: wieprzowina, baranina, gęś, kaczka, dziczyzna, flaki
|
|
RYBY |
chude: dorsz,
sandacz, szczupak, lin, karaś, leszcz, flądra |
tłuste,
marynowane, śledź, węgorz, łosoś, sardynki, konserwy |
|
WĘDLINY |
chude, szynka, polędwica,
ewentualnie parówki |
tłuste,
pikantne kiełbasy, pasztetowe |
|
MASŁO
ŚMIETANA |
w ograniczonych ilościach
świeże i na surowo w bardzo ograniczonych ilościach, śmietanka |
topione,
solone, nieświeże śmietana |
|
INNE
TŁUSZCZE |
w ograniczonych ilościach
świeża oliwa lub olej słonecznikowy, sojowy |
smalec,
słonina, olej, boczek |
|
ZIEMNIAKI |
gotowane w postaci
puree |
gotowane
i podawane w całości, pieczone, smażone |
|
WARZYWA,
OWOCE |
pomidory, owoce
jagodowe, cytrusowe, owoce dzikiej róży, marchew, dynia, koperek,
sałata inspektowa, w ograniczonych ilościach szpinak, seler,
pietruszka, czarna rzodkiew, w ogranicz, ilościach buraki i
rabarbar, jabłka, śliwki, wiśnie, winogrona, morele, brzoskwinie,
owoce suszone bez małych pestek |
kapusty,
kalafiory, fasolka szparagowa, szpinak, kalarepa, brukiew,
rzodkiewka, ogórki, cebula, czosnek, pory, czereśnie, gruszki |
|
SŁODYCZE |
cukier, miód,
marmolada, dżemy bez pestek, syropy, owoce na cukrze herbata, kakao
w ograniczonych ilościach |
słodycz,
zawierająca tłuszcz
kawa
naturalna, czekolada |
|
DIETA W CHOROBACH
TRZUSTKI
|
|
NAZWA PRODUKTU |
PRODUKTY
DOZWOLONE |
PRODUKTY
ZABRONIONE |
|
PIECZYWO
MĄKA KASZA |
pieczywo pszenne
czerstwe, bułki, pieczywo półcukiernicze, sucharki, grzanki,
tosty, herbatniki, kasza : manna, krakowska, perłowa, grysik, płatki
owsiane , ryż, kukurydziana |
świeży
chleb, chleb razowy, graham, ciastka, pączki, faworki, naleśniki,
placki smażone, kasza gryczana (ewentualnie przecierana) |
|
MLEKO |
mleko chude do 2% tł.,
świeże i zsiadłe, maślanka, kefir, chude sery twarogowe, jogurty
w zależności od tolerancji pacjenta, |
mleko
tłuste, sery żółte i topione , śmietana, mleko skondensowane |
|
JAJA |
białka jaja, omlet
z piany, jajo do zagęszczania sosów, żółtko w ograniczonych ilościach |
na
twardo , jaja sadzone, jajecznica na słoninie, jaja w majonezie,
kotlety z |
|
MIĘSO
DRÓB |
chude gat. —
cielęcina, wołowina, konina, schab, chuda wieprzowina, kurczak,
kura, indyk, gołąb, królik, zając, sarna, |
tłuste
gatunki wołowiny, wieprzowiny, mocno peklowane mięsa, kaczka, gęś,
tatar, podroby |
|
TŁUSZCZ |
masło .margaryny
wysokogatunkowe -Tina, Bona, Karna, Rama, oleje roślinne - sojowy,
słonecznikowy, oliwa, słodka śmietanka |
tłuszcze
zwierzęce - słonina, smalec, boczek , łój , skwarki, olej
rzepakowy, margaryny twarde |
|
WĘDLINY |
chude gatunki,
szynka .polędwica, wędliny drobiowe, kiełbasa szynkowa |
tłuste
gatunki wędlin, mocno wędzone, mielonki, konserwy, kiełbasa biała,
baleron tłusty, salceson, kaszanka, pasztety, suszone wędliny,
metka, podroby |
|
RYBY |
chude gotowane ryby
- dorsz, szczupak, sandacz, lin, leszcz, karaś , okoń, płastuga ,
ryby w galarecie,
|
tłuste
gatunki - karp, śledź, węgorz, makrela, łosoś, halibut, tuńczyk,
sardynki, konserwy rybne, ryby wędzone |
|
DESERY |
Kisiele,
kompoty, biszkopty, drożdżówka, galaretki, miód, dżemy
|
Torty,
ciastka cukiernicze, pączki, faworki, sernik, czekolada, chałwa,
lody, karmel, bita śmietana, owoce kandyzowane, makowce, piernik,
karpatka, keksy, ciasta z kremem |
|
NAPOJE |
słaba herbata,
bawarka, kawa zbożowa z mlekiem, napary z ziół, wody mineralne
niegazowane, słaba kawa |
Kakao,
czekolada, napoje i wody mineralne gazowane, mocna kawa i herbata |
|
WARZYWA |
ziemniaki, marchew
, buraczki bez octu , delikatne liście sałaty , seler, pomidor bez
skórki, koper , pietruszka |
ogórki,
rzodkiewka, grzyby , kapusta, cebula , brukselka, brukiew, groch , bób,
fasola, kukurydza, por, papryka, szczaw, czosnek |
|
OWOCE |
w postaci musów ,
kompotów, przecierów , pomarańcze , banany , mandarynki,
brzoskwinie , pieczone jabłka, morele |
wszystkie
owoce niedojrzałe , suszone, agrest, gruszki, orzechy, migdały ,
figi, maliny , jeżyny, borówki, śliwki, winogrona, truskawki,
poziomki |
|
PRZYPRAWY |
sól, liść
laurowy, ziele angielskie, koperek, cukier, pieprz ziołowy, kwasek
cytrynowy, wanilia, sok z cytryny |
Ostre
przyprawy – ocet, pieprz prawdziwy, curry, musztarda, imbir,
gałka muszkatołowa, papryka |
ZABURZENIA
LIPIDOWE
hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, dyslipidemia
-
HIPERCHOLESTEROLEMIA:
to wysoki poziom "złego" cholesterolu we krwi (T-Ch > 200 mg/dL; LDL > 120
mg/dL),
-
HIPERTRÓJGLICERYDEMIA:
to wysoki poziom trójglicerydów we krwi (TG > 150 mg/dL),
-
DYSLIPIDEMIA:
To zaburzenia mieszane
Zaburzenia lipidowe
(hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia, dyslipidemia) sprzyjają powstawaniu miażdżycy co prowadzi do zawału serca i udaru mózgu. Leczenie zaburzeń lipidowych polega przede wszystkim na stosowaniu odpowiedniej diety, a gdy lekarz zaleci, także na przyjmowaniu leków.
DIETA W ZABURZENIACH LIPIDOWYCH
|
NAZWA PRODUKTU |
PRODUKTY WSKAZANE |
PRODUKTY
PRZECIWWSKAZANE |
|
MLEKO
PRZETWORY MLECZNE |
mleko chude, odtłuszczone,
sery twarogowe, kefiry, jogurty, śmietanka słodka niskoprocentowa,
maślanka |
mleko tłuste (
powyżej 2% ), sery żółte i topione, śmietana kwaśna, słodkie
desery jogurtowe i twarogowe |
|
PRODUKTY
ZBOŻOWE |
pieczywo razowe,
graham, grube kasze (jęczmienna, gryczana, krakowska), płatki, otręby,
kiełki zbożowe, mąka razowa, |
pieczywo pszenne,
makarony wielojajeczne, bułki maślane, suchary słodkie |
|
MIĘSO
WĘDLINY RYBY |
chude gatunki mięs:
cielęcina, wołowina, kura, kurczak, indyk, królik, gołąb, chude
wędliny: szynka, parówki cielęce, polędwica, szynkowa, chude
ryby: dorsz, szczupak, flądra, sandacz, płoć, pstrąg, lin,
mintaj, leszcz, karaś, karmazyn, |
tłuste mięsa:
wieprzowina, baranina, kaczka, gęś, tłuste wędliny: kiełbasy,
metki, wątrobianki, pasztety, parówki, salcesony, konserwy, tłuste
ryby: karp, łosoś, węgorz, śledź, halibut, szprotka, konserwy
rybne
|
|
JAJA |
białka jaj, dwa całe
jaja na tydzień -jako dodatek do potraw |
żółtko jaja, |
|
TŁUSZCZE |
margaryny bez
cholesterolu, miękkie, oleje- słonecznikowy, sojowy, uniwersalny,
oliwa, sporadycznie niewielkie ilości masła |
masło, smalec, łój,
boczek, słonina
|
|
ZIEMNIAKI |
puree, gotowane,
pieczone w folii lub pergaminie, gotowane w mundurkach |
pieczone z tłuszczem,
smażone, frytki, chipsy, |
|
WARZYWA |
wszystkie w zależności
od tolerancji |
w ograniczonych ilościach
warzywa wzdymające ( kapusta, por, cebula) |
|
OWOCE |
wszystkie w zależności
od tolerancji |
niedojrzałe, w
mniejszych ilościach : gruszki, śliwki |
|
NAPOJE
|
słaba herbata,
herbaty ziołowe, owocowe, kawa zbożowa, napoje i soki warzywne i
owocowe, koktajle mleczno- owocowe ( np. z dodatkiem otrąb ), wody
mineralne, niektóre wody zdrojowe lecznicze np. “ Jan" |
mocne kawy
naturalne i herbaty, alkohole, wody gazowane z dużą zawartością
sodu,
|
|
CUKIER
SŁODYCZE |
cukier w
ograniczonych ilościach, miód, powidła, dżemy niskosłodzone,
galaretki owocowe |
słodycze zawierające
dużo tłuszczu i cukru ( ciasto kruche, babki ucierane, torty z
kremem, ciasta smażone) |
|
NADCIŚNIENIE
TĘTNICZE
1. CO TO JEST NADCIŚNIENIE TĘTNICZE?
Nadciśnienie tętnicze to choroba przewlekła, która polega na tym, że w naczyniach tętniczych panuje zwiększone ciśnienie krwi. Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje lekarz wówczas gdy wielokrotne pomiary ciśnienia tętniczego krwi są wyższe niż 140/90 mmH
2. JAK PRAWIDŁOWO SAMODZIELNIE MIERZYC CIŚNIENIE TĘTNICZE?
Ciśnienie tętnicze należy mierzyć używając sprawdzonych aparatów półautomatycznych, najlepiej naramiennych. Pomiar należy wykonać siedząc, po kilku minutach odpoczynku.
3. JAK LECZYĆ NADCIŚNIENIE TĘTNICZE
Decyzję o rozpoczęciu leczenia nadciśnienia tętniczego może podjąć tylko lekarz po przeanalizowaniu wartości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego jak i czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Celem leczenia jest obniżenie wartości < 140/90 mmHg. Osiąga się to przez zmianę trybu życia i stosowanie odpowiednich leków.
4. ZALECANY TRYB ŻYCIA W NADCIŚNIENIU TĘTNICZYM
1. Zaprzestanie palenia tytoniu
2. Zmniejszenie masy ciała
3. Ćwiczenia fizyczne
4. Stosowanie odpowiedniej diety.
DIETA
NISKOSOLNA ZALECANA W NADCIŚNIENIU TĘTNICZYM
ZASADA NR 1:
ZASTĄP SÓL PIEPRZEM
ZASADA NR 2: UNIKAJ TŁUSZCZU
ZASADA NR 3: OGRANICZ CUKIER
|
NAZWA PRODUKTU |
PRODUKTY
DOZWOLONE |
PRODUKTY
ZABRONIONE |
|
PIECZYWO MĄKA |
pieczywo lekko czerstwe, domowego wypieku (bezsolne) lub piekarnicze niskosodowe |
pieczywo z dużym dodatkiem cukru lub soli, chleb razowy na miodzie, ciasta francuskie, grzanki smażone na zwierzęcych tłuszczach, kluski francuskie, groszek
ptysiowy |
|
MAKARON
KASZE |
kasze, makaron, ryż, lane ciasto na białkach |
kluski francuskie, kasze zasmażane z tłuszczem lub cukrem |
|
ZUPY
|
zupy mleczne, jarzynowe i warzywne na wywarach z włoszczyzny lub na słabych wywarach z mięsa, ryb lub drobiu zaprawiane zawiesiną z mąki i mleka (ziemniaczana, ryżowa, koperkowa, pietruszkowa, jarzynowa) z dodatkiem oliwy. |
buliony i tłuste rosoły, zupy zasmażane lub pikantne oraz wszystkie inne przyrządzane na tłustych wywarach z kości, mięsa, ryb lub drobiu albo zaprawiane zasmażkami lub podawane na słodko;
bogracz, grzybowa, grochowa, fasolowa. |
|
SERY |
chudy twaróg bez soli |
Sery tłuste |
|
JAJA |
nie więcej niż 2 na tydzień gotowane, bez soli. |
Jaja smażone. |
|
MIĘSO |
chuda gotowana cielęcina, wołowina, indyk, galaretka z kurcząt, mięsa chude duszone lub pieczone w folii, ruszt |
marynaty i mięsa peklowane, mięso smażone duszone lub pieczone na tłuszczach zwierzęcych |
|
RYBY |
ryby gotowane lub pieczone w folii, ryby z rusztu.
|
małże, kraby, ostrygi i kawior. |
|
NAPOJE |
chude mleko, kefir, jogurt, herbata, kawa zbożowa i słaba naturalna, herbatki ziołowe, soki z owoców i warzyw.
|
mocna herbata i mocna kawa, napoje z kofeiną (np.: cola). |
|
TŁUSZCZE |
w małych ilościach masło, świeża oliwa lub olej słonecznikowy, sojowy |
smalec, słonina, olej, boczek |
|
WARZYWA, OWOCE |
warzywa duszone lub gotowane, surówki, sałatki, surowe soki i przeciery z dodatkiem oleju lub oliwy, świeża sałata, owoce cytrusowe z białymi częściami, surowe owoce, soki, moszcze i przeciery owocowe, pieczone jabłka, kompoty (ale bez cukru) |
warzywa smażone lub duszone na tłuszczu zwierzęcym (zapiekanki, frytki, placki ziemniaczane), marynaty z warzyw, kalafior, kapusta, ogórki, strączkowe. |
|
SŁODYCZE |
galaretki i kisiele, budynie i musy (niskosłodzone) oraz bezy, ciasto
drożdżowe, domowe biszkopty i wafle. |
wszystkie tłuste lub słodkie wyroby cukiernicze pieczone z dodatkiem proszku do pieczenia oraz czekolada, torty, lody, kremy, bita śmietana, chipsy. |
|
|